Niedobór żelaza. Jakie są jego objawy? Jak powinna wyglądać dieta? Plus konkretne posiłki bogate w żelazo.

255

Dziś kilka słów na temat żelaza w naszym organizmie. Jego niedobór jest dość powszechny, szczególnie wśród najmłodszych. Warto wiedzieć, jakie produkty uwzględnić w diecie, i jak prawidłowo je łączyć, aby zwiększyć bioprzyswajalność tego pierwiastka. Niedobór żelaza. Jakie są jego objawy? Jak powinna wyglądać dieta? Plus konkretne posiłki bogate w żelazo. Serdecznie zapraszam do artykułu.

Jakie są objawy niedoboru żelaza?

  • zmęczenie,
  • bladość skóry,
  • bóle i zawroty głowy,
  • brak łaknienia,
  • upośledzenie wzrostu (dotyczy dzieci),
  • zmniejszenie odporności na zakażenia,
  • wzmożona drażliwość,
  • łamliwość paznokci,
  • zmniejszona sprawność intelektualna i psychoruchowa.

Jak rozpoznać niedobór żelaza?

Aby rozpoznać niedobór żelaza trzeba przede wszystkim poznać swój organizm i jeśli występują u nas któreś z powyższych objawów, wówczas warto dokonać dalszej diagnostyki. Warto udać się do laboratorium i zbadać stężenie ferrytyny w surowicy. Ferrytyna jest częścią układu białek, które odpowiadają za gospodarkę żelaza w organizmie. Magazynuje  jony tego pierwiastka w formie nietoksycznej dla organizmu.

Jakie są normy?

  • 10–200 mikrogramów/l (średnio 35 mikrogramów/l) dla kobiety,
  • 15–400 mikrogramów/l (średnio 90 mikrogramów/l) dla mężczyzny.

U kogo najczęściej występuje niedobór żelaza?

  • u kobiet w ciąży i karmiących (tutaj znajdziesz artykuł na temat powrotu do formy po ciąży),
  • niemowląt i małych dzieci,
  • dziewcząt w okresie dojrzewania,
  • u osób w wieku podeszłym, z powodu zmniejszonego wydzielania kwasu solnego i ograniczonego przyswajania składników pokarmowych.

Rodzaje żelaza i ich przyswajalność

Wyróżniamy żelazo hemowe, które jest lepiej przyswajalne (w ilości około 22%) i pochodzi z produktów zwierzęcych, np. z cielęciny, wieprzowiny, drobiu.
Z kolei żelazo niehemowe, jest zdecydowanie słabiej przyswajalne i pochodzi z produktów roślinnych, np. ze szpinaku (wchłanialność zaledwie około 2%).

Przyswajanie żelaza zależy także od wysycenia organizmu tym składnikiem. Im mamy większe rezerwy żelaza w organizmie, tym mniejsze jego przyswajanie.

W jaki sposób można zwiększyć bioprzyswajalność żelaza?

  • Poprzez dodanie kwasów (kwas askorbinowy, winowy i cytrynowy, które znajdziemy w owocach i warzywach). Dodatkowo owoce są bogate we fruktozę i sorbitol, które również zwiększają wchłanianie żelaza.
  • Poprzez dodanie witaminy C, kwasu mlekowego lub lizyny. Witaminę C znajdziemy w wielu warzywach i owocach, kwas mlekowy w produktach fermentowanych, takich jak np. kiszonki, natomiast lizynę w mięsie i zbożach.
  • Włączanie do diety produktów bogatych w żelazo, np. nasion roślin strączkowych, pełnoziarnistych produktów zbożowych, nasion i orzechów, komosy ryżowej.
  • Spożywanie chleba na zakwasie i innych produktów fermentowanych, np. kapusty i ogórków kiszonych.
  • Unikanie spożywania kawy (szczególnie z mlekiem) i herbaty do posiłków i w okresie okołoposiłkowym.
  • Unikanie spożywania produktów zawierających duże stężenie wapnia (produkty nabiałowe) oraz jaj razem z posiłkiem bogatym w żelazo.
  • Namaczanie i kiełkowanie produktów zawierających kwas fitynowy (głównie roślin strączkowych, np. soi, fasoli, ciecierzycy, soczewicy).

Co ogranicza wchłanianie żelaza niehemowego?

  • Fityniany zawarte w produktach zbożowych z pełnego przemiału.
  • Fosforany, które występują w dużych ilościach w żółtku i mleku. Co prawda żółtko zawiera sporo żelaza, ale jest ono słabo przyswajalne. Więcej na temat jajek przeczytasz tutaj.
  • Kwas szczawiowy, który znajdziemy m.in. w szpinaku, szczawiu i rabarbarze.
  • Kazeina mleka krowiego.
  • Polifenole, takie jak: tanina zawarta w herbacie i kofeina zawarta w kawie.
  • Nadmiar błonnika pokarmowego w diecie.
  • Leki blokujące wydzielanie kwasu solnego w żołądku.

Jak powinna wyglądać dieta w przypadku niedoboru żelaza?

  • Jadłospis powinien być bogaty w białko, w dobrze przyswajalne żelazo, witaminę C, witaminę B6 oraz mikroelementy – miedź i kobalt. Najlepszym źródłem miedzi są: wątroba, warzywa (również rośliny strączkowe), owoce i produkty zbożowe. Kobalt znajdziemy w warzywach i owocach.
  • W diecie powinny znaleźć się źródła kwasu foliowego. Znajdziemy go w mleku (jako folacynę), w mięsie, podrobach, roślinach strączkowych, warzywach liściastych, natce pietruszki i owocach.
  • Należy zastosować się do wskazówek opisanych wyżej przy temacie bioprzyswajalności żelaza.

Podsumowując

O gospodarkę żelazową należy dbać każdego dnia, a właściwa dieta może nam w tym zdecydowanie pomóc.

Poniżej mam dla Was kilka przykładowych przepisów z bloga bogatych w żelazo:

Jeśli chcesz być na bieżąco ze zdrową i smaczną dietą, śledź mnie na Facebooku i Instagramie 🙂 Tam częściej pojawiają się zdrowe pyszności 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Zamknij
natka-pietruszki.pl © Copyright 2021. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Zamknij