Czytaj etykiety i bądź zdrowy!


Każdy z nas robi zakupy spożywcze, ale niestety tylko nieliczni zwracają uwagę na to, co kupują. Dzisiaj o tym, dlaczego musisz dokonywać świadomych zakupów i czytać etykiety!

Co oznaczają napisy na opakowaniach?

Komunikaty, które widnieją na etykietach produktów spożywczych, m.in. tzw. oświadczenia żywieniowe i zdrowotne (nutrition and health claims) nie mogą mieć dowolnej treści, bo podlegają regulacjom prawnym. Uniemożliwia to nieuczciwą konkurencję, bo zwykle są to informacje, które mają pomóc sprzedać dany produkt. Nie zawsze jednak używane są prawidłowo i mogą wprowadzać w błąd.

Przyjrzyjmy się bliżej tym określeniom…

„light” – inaczej „lekki” lub „o zmniejszonej wartości energetycznej” – oznacza to, że jego kaloryczność obniżono co najmniej o 30%. Ponieważ najłatwiej osiągnąć to zmniejszając zawartość tłuszczu (1g tłuszczu dostarcza 9kcal), często producenci zwiększają przy tym w produkcie zawartość węglowodanów (np. w postaci cukru) lub białka, czyli składników, które „wypełniają” miejsce wyrzuconego tłuszczu, ale dostarczają tylko 4kcal w 1g.

„o niskiej wartości energetycznej” – produkt dostarcza do 40kcal w 100g, gdy jest stały lub do 20kcal w 100ml, gdy ma postać płynną.

„odtłuszczony” – zawiera do 0,5% tłuszczu.

„niskotłuszczowy” – zawiera do 3g tłuszczu w 100g, gdy produkt jest stały lub do 1,5g tłuszczu, gdy jest płynny (lub 1,8g tłuszczu w 100ml mleka półtłustego, ew. do 41% tłuszczu w przypadku masła lub mieszanek tłuszczowych do smarowania pieczywa).

„beztłuszczowy” – produkt zawiera do 0,5g tłuszczu w 100g lub w 100ml.

„bezalkoholowy” – zawiera do 0,5% alkoholu.

„niskosłodzony” – łączna zawartość cukrów w 100g produktu wynosi: w dżemach od 28 do 50g, w galaretkach do 30g, w konfiturach – nie więcej niż 45g.

„ekologiczny” – jest to produkt wytworzony w ściśle określony sposób ze składników pochodzących z terenów czystych ekologicznie i położonych z dala od dróg o dużym natężeniu ruchu, bez użycia sztucznych nawozów, środków ochrony roślin, antybiotyków, hormonów, a także dodatków syntetycznych i modyfikowanych genetycznie. Nie wystarczy jednak sama informacja, że produkt jest ekologiczny – musi być na nim podany numer certyfikatu i nazwa firmy, która go wydała.

„zdrowy” – ten napis nie powinien się pojawiać, podobnie jak określenie „naturalny”. Wszelka żywność musi taka być, by w ogóle dopuszczono ją do konsumpcji.

„zawiera pełne ziarno” – do wytworzenia tego produktu użyto pełnoziarnistej mąki lub pełnego ziarna w innej postaci, np. połamanego. Nie oznacza to, że pełnoziarnisty jest cały produkt, bo może on np. składać się głównie z białej mąki. Producenci często jednak zastępują składniki pełnoziarniste otrębami.

„zalecany” lub „polecany” – np. w konkretnej diecie, przez określony instytut naukowy lub lekarzy. Ale uwaga: chociaż produkt może spełniać ich wymogi, nie oznacza to wcale, że jest on niezastąpiony, najlepszy, czy wręcz wskazany w diecie!

„źródło błonnika pokarmowego” – produkt musi mieć przynajmniej 3g tego składnika w 100g lub 1,5g na 100kcal. Gdy producent informuje, że zawartość ta jest wysoka, ma go tam być minimum 6g na 100g produktu lub co najmniej 3g na 100kcal.

„o podwyższonej zawartości” – danego składnika powinno być tyle, aby produkt stanowił jego znaczące źródło i miał tego składnika co najmniej o 30% więcej niż produkt podobny.

„o obniżonej zawartości” – danego składnika powinno być co najmniej o 30%  mniej niż w produkcie podobnym.

Nazwa produktu ma znaczenie

Nie zawsze jest tak, że nazwa danego produktu zgadza się z hasłem podanym na froncie opakowania. I tak, kupując „masełko” możesz nieświadomie nabyć miks masła i tłuszczów roślinnych, sorbet może okazać się lodami wodnymi, a pod nazwą marki wody mineralnej zestawionej z nazwą smaku może kryć się napój. Zawsze sprawdzaj, co producent umieścił z tyłu opakowania!

Masa netto lub pojemność

Powinna być dobrze widoczna, chociażby po to, aby móc łatwo porównać ceny produktów oraz szybko oszacować, ile kalorii kryje opakowanie. W wypadku bardzo kalorycznych produktów (np. słodyczy) producenci często uznają za korzystniejsze podawanie wartości odżywczych dla małych porcji, np. pojedynczej czekoladki.

Data przydatności

Zawsze ją sprawdzaj, szczególnie na produktach szybko psujących się, tj. nabiale, wędlinach, pieczywie…

Warunki przechowywania

Dokładnie przestrzegaj podanych na opakowaniu zaleceń, aby produkt jak najdłużej zachował świeżość i pełną wartość odżywczą. Najczęściej chodzi o odpowiednią temperaturę i ochronę przed światłem i wilgocią.

Skład

Pod hasłem „skład”, „składniki”, czy „wykaz składników” znajdziesz najważniejsze informacje o produkcie, czyli listę użytych składników. Im wyżej dany składnik pojawia się na tej liście, tym jego udział jest większy. Z reguły najważniejsze są 3 pierwsze pozycje. Z kilku podobnych, wybieraj produkty, które mają najkrótszą listę składników, zwłaszcza tych chemicznych.

Wartość odżywcza

Polscy producenci mają obowiązek podawania wartości energetycznej oraz zawartości białka, tłuszczu i węglowodanów. Podane wartości odnoszą się zwykle do 100g produktu. Niektórzy producenci podają też na opakowaniu więcej informacji żywieniowych, np. ilość zawartych witamin i składników mineralnych czy procent realizacji dziennego zapotrzebowania na dany składnik przez konkretną porcję produktu.

 

Mam nadzieję, że teraz już każdy z Was będzie uważnie wybierał produkty spożywcze, które następnie trafią do Waszych brzuchów 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *